Na fakturze za prąd jest kilka pozycji, które są często traktowane jak coś nieuchronnego. Opłaty za moc bierną należą właśnie do tej kategorii – to błąd, bo w większości przypadków da się ich całkowicie pozbyć. W tym artykule przedstawimy jak obniżyć rachunki za energię.
Czym jest moc bierna i dlaczego pojawia się na fakturze?
Każde urządzenie elektryczne korzysta z dwóch rodzajów energii: czynnej (tej, która faktycznie wykonuje pracę) i biernej (potrzebnej do działania silników, sprężarek, automatyki czy oświetlenia LED, która podtrzymuje pracę urządzeń, ale sama nie zamienia się w ruch, ciepło ani światło). To normalne zjawisko – tak działają instalacje elektryczne.
Problem pojawia się, gdy energii biernej jest za dużo. Dla operatora sieci to dodatkowe obciążenie, za które – gdy przekroczone zostaną dopuszczalne wartości – zaczyna naliczać opłaty. Dlatego na fakturze za dystrybucję energii pojawiają się pozycje, które przedsiębiorcy nieoficjalnie nazywają „karami za energię bierną”.
W przypadku mniejszych firm (sklep, biuro, punkt usługowy) mogą wynieść 5 000 – 15 000 zł rocznie. W przypadku większych przedsiębiorstw koszty windują na kilkadziesiąt, a nawet kilkaset tysięcy złotych na rok. To pieniądze, które przy podjęciu odpowiednich działań mogą zostać w firmie.
Skąd biorą się opłaty za moc bierną w Twojej firmie?
Najczęstszym powodem są urządzenia o dużej mocy pracujące w sposób ciągły lub cykliczny: sprężarki, pompy, wentylatory, klimatyzacja przemysłowa, maszyny produkcyjne – wtedy mówimy o mocy biernej indukcyjnej. Coraz częściej problem generują też nowoczesne oświetlenie LED, serwery, falowniki, systemy automatyki, a nawet instalacje fotowoltaiczne – one wytwarzają tzw. moc bierną pojemnościową.
Opłaty za energię bierną mogą pojawiać się także w firmach, które mają już zainstalowane układy kompensacji. Rozwiązania, które wcześniej działały poprawnie i obniżały koszty, z czasem mogą przestać być skuteczne. Najczęstsze przyczyny to:
- awaria lub zużycie urządzeń - układy kompensacyjne mają ograniczoną żywotność, szczególnie w trudnych warunkach pracy
- zmiana charakteru poboru energii - np. po montażu instalacji PV, wymianie oświetlenia na LED lub modernizacji parku maszynowego
Jak wyeliminować opłaty za moc bierną?
Pierwszym krokiem jest przegląd sytuacji. W praktyce oznacza to analizę faktur za dystrybucję energii, sprawdzenie jak i kiedy firma pobiera energię oraz jakie urządzenia są w niej używane. Już na tym etapie często widać, skąd bierze się problem i jaka jest jego skala. W niektórych przypadkach, może być konieczne wykonanie specjalnego badania parametrów elektrycznych analizatorem sieciowym.
Następnie na podstawie zebranych danych dobieramy i montujemy kompensator mocy biernej, który na bieżąco wyrównuje jej poziom w instalacji. Działa automatycznie - bez żadnej obsługi z Twojej strony.
Obecnie najczęściej stosowane są tzw. aktywne kompensatory mocy biernej SVG (Static Var Generator), które reagują bardzo szybko (<10 ms), kompensując zarówno moc bierną pojemnościową jak i indukcyjną. W zależności od potrzeb obiektu dobiera się zwykle kompensatory o mocy od 3 do 100 kVAR (kilowar = jednostka miary mocy biernej).
Celem jest utrzymanie współczynnika mocy na poziomie, przy którym operator nie ma podstaw do naliczania dodatkowych opłat.
Dobrze skonfigurowana kompensacja mocy biernej działa od razu, a jej skuteczność powinna wynosić powyżej 95-98%. Już w kolejnym miesiącu rozliczeniowym opłaty, które wcześniej regularnie pojawiały się na fakturze, po prostu znikają, lub są zredukowane do zupełnego minimum.
Dlaczego warto zainwestować w kompensację mocy biernej jak najszybciej?
Najważniejsza korzyść to konkretna oszczędność – od kilkuset do kilkudziesięciu tysięcy złotych rocznie, w zależności od wielkości instalacji. U jednego z naszych klientów udało się obniżyć opłaty za moc bierną o 98% co dało oszczędność w wysokości 5 000 – 7 000 zł netto miesięcznie (w zależności od pory roku). Okres zwrotu obliczony dla tej inwestycji wynosił 9 miesięcy.
Ale to nie wszystko.
Poprawnie działająca kompensacja może też stabilizować sieć, zmniejszać ryzyko awarii i wydłużyć żywotność urządzeń. W firmach, gdzie przestoje są kosztowne, to argument równie ważny jak sam rachunek za prąd. W dłuższej perspektywie to inwestycja w bezpieczeństwo energetyczne firmy i to jedna z tych, która zwracają się najszybciej.
Sprawdź, czy przepłacasz - wyślij nam fakturę
Jeśli na Twojej fakturze za energię pojawiają się koszty, których nie rozumiesz, lub nie jesteś pewien czy można się ich pozbyć, możemy to sprawdzić. Wystarczy, że prześlesz jedną fakturę za dystrybucję – przeanalizujemy ją i powiemy wprost, czy jest możliwość obniżenia rachunków i co zrobić dalej.